Home / بخش ایرندگان / معرفی بانوی هنرمند بلوچ که دارنده مهر اصالت یونسکو است

معرفی بانوی هنرمند بلوچ که دارنده مهر اصالت یونسکو است

 بانوی هنرمند بلوچ «ایرندگانی» که دارنده مهر اصالت یونسکو است

حضور و زندگی در جامعه سنتی همواره آمیخته از عشق و تدبیر بوده است. هنر سنتی از خلاقیت و عواطف انسانی و اندیشه بشری لبریز بوده و از کارکردهای زندگی اجتماعی بشر سرشار.IMG-20151116-WA0001

 بلوچ دوزی یا سوزن دوزی اصیل بلوچ که روزگاری تنها نوع سوزن دوزی در کشور بوده است، از جمله هنرهای از یاد رفته ایران است که منبع درآمد خوبی برای بسیاری از خانواده های بلوچ به حساب می آمده است.

به همین منظور سری زدیم به یکی از بانوان هنرمند ایرندگان در زمینه ی سوزن دوزی که دارنده مهر اصالت یونسکو است.

زرخاتون عظیمی  هنرمند ۶۰ ساله اهل روستای گنز بخش ایرندگان از توابع شهرستان خاش و دارای دو فرزند دختر است.

او با توجه به موقعیت خاص منطقه از اوان کودکی شروع به سوزن دوزی کرده است، زرخاتون کار خود را از سالهای قبل انقلاب با تهیه پارچه و نخ و عرضه این لوازم به دختران و زنان روستا آغاز کرده است.

زرخاتون عظیمی از ملی شدن نمونه هنرش و شرکت در نمایشگاه ها اینگونه میگوید:  با شرکت در نمایشگاه های داخلی و حضور در نمایشگاهی که در کشور پاکستان برگزار شد لوح های تقدیر متعددی دریافت کردم . به عنوان هنرمند درجه یک نمونه آثارم ثبت ملی شد و مهر اصالت از سازمان یونسکو دریافت کردم.

پس از انقلاب صنایع دستی با توجه بیشتری به هنرهای دستی داشت و تا چند سال پیش چند کامیون پارچه برای دوخت می آوردند و هر دو سه ماه پارچه ی دوخته شده تحویل میگرفتند.

 اما آن زمان گذشت و با واردات صنایع پاکستانی دیگر سفارشی به زنان روستای ما داده نشد. اکنون بصورت شخصی و در حجم کمتر به کارم ادامه میدهم.

IMG-20151116-WA0002

وقتی از او درباره مشکلاتش پرسیدم پاسخ داد: در حال حاضر حقوق آنچنانی نداریم. در آغاز کار بیمه بودیم اما این بعد از اینکه کار خود را تعطیل کردند و به ما گفتند آیا ادامه (به کار) میدهید؟

و بعدا متوجه شدیم که ۶سال و ۶ ماه دیگر  بازنشسته می شوم

برای ۱۰ روز بیمه مبلغ ۵۳۰۰۰ تومان  (؟) به (بیمه تامین اجتماعی ) واریز میکردم. (اما بیمه ما از سازمان زاهدان قطع شد و اکنون متحمل جریمه از تامین اجتماعی هستیم)

زرخاتون در پاسخ به این سوال که بازار کار سوزن دوزی چگونه است گفت: شکر خدا بد نیست اما دستمزد پایین افغان های مقیم ایران در سوزن دوزی بلوچی باعث شده کساد شدن بازار زنان بلوچ شده است.

وقتی از این زن هنرمند درباره ی اینکه این حرفه را از کجا یادگرفته میپرسم، می گوید: کوچک بودم، مادر بزرگم سوزن دوزی می کرد و خانواده ام مرا برای این کار تشویق می کردند. سوزن دوزی، حرفه و کار رایج روستای ما بود، و می شود گفت آن زمان همه زنان و دختران روستا سوزن دوزی می کردند. این حرفه نسل به نسل گشته است.

وقتی از او میپرسم آیا این حرفه را آموزش میدهد اینگونه می گوید:

بله به  ۴۰ روستای ایرندگان رفته ام و به دختران این روستا آموزش داده ام و از رضایت آنها احساس خرسندی میکنم.

درپایان صحبتی دارید بیان کنید؟

حرف آخرم به مسولین است از آنها تقاضا دارم که به این هنربیشتر بها بدهند زیرا که این  هنر معرف قدمت و هویت سیستان و بلوچستان و بخصوص ایرندگان میباشد.

۶ comments

  1. سلام….
    این افتخاری بزرگ است که چنین بانوان نمونه ای در منطقه ایرندگان زندگی میکنن…
    وهنر زیبای سوزن دوزی (پرکار ایرندگان) را برای جهانیان به نمایش گذاشتن…
    اینجا میتوانم یک چیز رو یادآوری کنم که حتی در زمان رژیم شاه لباس های دربار شاه را همین بانوان ایرندگانی سفارش می گرفتن و هر دو یا سه ماه برای تحویل دادن سفارشات از پایتخت خانم جهان بانی شخصا برای تحویل گرفتن به ایرندگان سفر میکردن…
    درود بر بانوان هنرمند و سخت کوش ایرندگان…

  2. سلام بر ایرندگان تشکر واسه زحمت هایی که میکشید خواستم بپرسم میشه بگیدزحمت این گزارش بانوی ایرندگانی کی کشیده ممنون میشم جواب بدید

  3. احسنت بر این هنرمند بلوچ از دیار ایرندگان_و تشکر از خانم نویسنده بابت تهیه گزارش …

  4. بسیار عالی،گزارش جالبی بود.
    هنرسوزن دوزی قدمت چندین ساله دارد و طرح ها و رنگ ها زاده خلاقیت مردم این منطقه است که بدون هیچ ابزاری و فقط و فقط از روی تار و پود این نقش های زیبا را هنرمندانه و با ظرافت تمام می نگارند.
    متاسفانه هنر سوزندوزی در ایرندگان و طرح ها و رنگ های ایرندگانی(پرکار) به دلیل بی توجهی مسئولین شهرستان خاش به نام دیگر شهرستانهای استان به ثبت رسیده که جای بسی تاسف است.
    از تمام مسئولین خواستار توجه و رفع موانع و مشکلات سوزندوزان ایرندگان هستیم.

  5. این بانوی بزرگ و دیگر هنرمندان ایرندگانی واقعا به معرفی و حمایت نیاز دارن

    کمکشون کنید

  6. سلام یه شماره واسه تلگرام بدین تا تصویر نشان ملی مرغوبیت صنایع دستی که حاج خانم عظیمی اخیرا گرفتن رو براتون بفرستم یا توی کانالتون آیدی مدیر کانال رو بزارین براش ارسال کنم

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.